Simpozijum Zavičajni Muzej Bileća: arhitektura, uloga i značaj u kontekstu prošlog vremena i potreba za osnivanjem i rekonstrukcijom za buduće vreme realizovan je u znaku poziva na javni ragovor o javnim ustanovama. Dijalog između različitih struka u kompleksnom procesu revitalizacije i rekonstrukcije, ne samo zdanja i institucije već i kolektivne memorije i zajedničkog nasleđa. Organizacija: Muzej Hercegovine u Trebinju na inicijativu Biljane Jotić.
Govorilo se o muzeju – kao javnoj isntituciji i muzeologiji kao nauci i o muzejskoj delatnosti. O arhitektonskoj istriografiji i graditeljskom nasleđu autora Juraja Najdrharda i Živka Janića. O iskustvima tokom rada, pravilima i procedurama prilikom rekonstrukcije muzejskih i drugih zdanja koji su spomenici kulture. O autorskom arhitektonskom delu i stvaralačkim principima arhitektonske istoriografije. O ulozi arhitekata u projektima i izvođenju objekata javne namene. O ulozi Muzeja kroz vreme u stvaranju nasleđa i obrazovanju naučne, stručne i šire javnosti o baštini. O naučnom pristupu muzeologije i važnosti očuvanja identiteta i nasleđa. O važnosti poštovanja transparentnosti i javnosti, kao i dobrim praksama javnih konkursa za ustanove javne namene. O neophodnosti utvrđivanja tačnosti podataka prilikom istraživanja i ispravljanja netačnih koje se prenose kao tačne u javnosti o nagradi za projektno rešenje.
Od zaključaka izdvajamo:
– razdvojiti instituciju Muzeja i arhitekturu samog obejkta u urbanističkoj prostornoj celini Etno park Bileća, a oba aspekta posmatrati u kontekstu poštovanja primarnih principa nastajanja;
– konsultovati naučno-stručne saradnike u polju muzeologije i muzejske delatnosti i i podsticanja zapošljavanja više stručnog kadra;
– poštovati javnost delovanja javne ustanove i poštovanje dobre prakse javnog konkursa za javne ustanove;
– konsultovati nadležan Muzej, druge opštinske organe, građane Bileće i javnost;
– samo zdanje posmatrati u primarnom svojstvu srpskog i jugoslovenskog građenog nasleđa i poštovanja autorstva profesora Najdharda i važnosti saradnika Živka Janjića;
– ispraviti netačne podatke koje se šire kao tačne u javnosti u vezi sa nagradom za projekat;
– prednost dati proceduralnom toku od projekta do finsijskih sredstava, umesto obrnuto, od obezbeđivanja finansijskih sredstava, pa uklapanje projekta u odnosu na njih;
Simpozijum je počeo izlaganjem Msr Biljane Jotić, O muzeologiji, arhitektonskoj istriografiji i važnosti poštovanja primarnog principa autora Juraja Najdrharda, uz osvrt na ulogu Živka Janića; Biljane je istoričarka umetnosti, kustoskinja i doktorantkinja Filozofskog fakulteta u Beogradu, predmet Nacionalna istorija arhitekture novijeg doba. Relevantna znanja sticala je prvenstveno u svojstvu funkcije direktorke Muzeja primenjene umetnosti u Beogradu, kada je realizovala četiri Slaona arhitekture, kao i članstva Saveta Arhitektonskog fakulteta u Beogradu. Pored ostalog važno je napomenuti da je realizovala 5 nacionalnih projekata u svojstvu komesara i kustosa, između kojih izdvajamo: Trijenale dizajna i arhitekture u Milanu (2022); Bijenale arhitekture u Veneciji (2023. i član žiri za 2025.); Bijenale dizajna u Londonu (2023); Praški kvadrijenale scenskog dizajna (2023).
Nastavio se predavanjem Prof. Jelene Ivanović Vojvodić – redovna je profesorka Fakulteta savremenih umetnosti u Beogradu. Ukratko prenosimo delove njene biografije: nakon završenih studija arhitekture na Univerziteu u Beogradu, radila je u kancelariji Endruz Kalik i saradnici koja se nalazi u Redingu u Engleskoj, bila je samostalni projektant u Saobraćajnom institutu CIP u Beogradu, viši projektant u Ekonomskom birou u Beogradu, potom je radila u Farmanu u Budimpešti, a zatim u firmi Beogas-akvaterm u Beogrdu. Bila je predsednica Društva arhitekata Beograda i članica Suda časti Inženjerske komore Srbije. Osnivač je, zajedno sa Goranom Vojvodićem arhitektonskog preduzeća Biro.VIA d.o.o. u Beogradu. Do sada je realizovala preko 30 objekata, enterijera i planova, od kojih se za ovi temu izdvajaju dva reprezentativna projekta rekostrukcije objekata Palata nauke i Muzej grada Beograda. Autorka je i jedna od osnivača projekta BINA (Beogradska internacionalna nedelja arhitekture) i NVO organizacije Dokomomo Srbija. Na Fakultetu za umetnost i dizajn Megatrend (Džon Nezbit) univerziteta je radila kao docent, vanredna zatim i redovna profesorka, dekanka i prodekanka, a trenutno je redovna profesorka na Fakultetu savremnih umetnosti u Beogradu. Dobitnica više nagrada.
Profesor Ivan Rašković, zaposlen je kao redovan profesor na Arhitektonskom fakultetu Univerziteta u Beogradu, Departman za arhitekturu. Pored nastave, stručnim i teorijskim radom bavi se kao član autorske grupe AGM. Autor je preko dvadeset izvedenih objekata i dobitnik šest stručnih priznanja. Učestvovao je na 40 javnih, pozivnih i međunarodnih konkursa, na kojima je nagrađen sa 9 prvih i dvadeset drugih nagrada i priznanja. Učesnik je najvažnijih nacionalnih i međunarodnih izložbi. Sa profesorom Borislavom Petrovićem objavio je monografsku studiju TRADICIJA – TRANZICIJA / upotreba nasleđa u arhitekturi. Komesar nacionalnog nastupa Republiek Srbiej na 14. Međunarodnoj izložbi Bijenala arhitekture u Veneciji. Predsednik je podsekcije arhitekata, sekcije projektanata Inženjerske komore Srbije. Bio je prvi Gradski arhitekta Banja Luke. Od realizovanih obejakta rekonstrukcije i obnove javnih objekata izdvaju se: stara pravoslavna Bogoslovija i Vladičanski dvor u Prizrenu. Zatim konak manastira Banjska u Zvečanu, Kosovo i Metohija. Rekonstrukcija objekta Muzeja na arheološkom nalazištu Medijana u Nišu.
Simpozijum u medijima:
Napomena:
Od ostalih planiranih ulesnika Prof. Dijana Simonović nije bila u mogućnosti da se priključi relaizaciji planiranih aktivnosti usled smrtnog slučaja, Marina Kragulj i Ivana Grujić, direktorka, iz zdravstvenih razloga. Milica Kotur je bila sprečena, a Lazar Gnjato nije odgovorio na poziv za učešće.
